Showing posts with label childhood. Show all posts
Showing posts with label childhood. Show all posts

Monday, August 6, 2018

गोस्तभात

Photo Source:Internet
मेरो एउटा साथी थिई । उ मुसलमान थीई । हाम्रो  धर्म र संस्कार फरक भए  पनि उस्को र मेरो नाम उस्तै थियो । उ कश्मिरा, म मिरा । उस्को सानीमाले राखेको नाम भन्थी । 'मेरो सानीमालाई कश्मिर मन परेर मेरो नाम कश्मिरा राख्देको' भन्थी । उस्को बाबा मेरो बाबाको मिल्ने साथी । हाम्रो ममिहरु पनि साथी र भाईहरु पनि साथी । परिवारका हामी सबै साथी । उस्को अर्को बहिनी थिई सल्मा । त्यतिन्जेल मेरो बहिनी जन्मेको थीईन, तेसैले सल्माको साथी चैं हाम्रो घरमा कोही थिएन ।

उस्को घरमा कस्मेटिक पसल थियो । उ नक्कल झक्कलमा धेरै नै ध्यान दिन्थी । उ संधै कोरी बाटी चिटिक्क परेर बस्थी । क्रिम, पाउडर, गाजल, नङपालिस र कपालमा नयाँ नयाँ डिजाइनका क्लिप लगाउंथी । हामीले कक्षामा 'पुतली' कबिता पढ्दा उ यो त म नै हो भनेर फुरुङ पर्थी । पसलमा नयाँ सामान आउने बित्तीकै हामीलाई त्यो सामानको ब्रित्तान्त बताउंथी । एस्को पैसा त खासमा एती हो तिमी लिन्छौ भने एतीमा दिन्छु भन्थी । पसलको सामान बेचेको पैसा भने उ अांफै राख्थी । उसका सानीमाहरुको पनि कस्मेटिक पसल नै थिए ।

मेरो हजुरबुवा बित्नुभएको थियो । उहां बितेको कारण घरमा मासु पाक्दैनथ्यो, किनकी बाबा ममीले बार्नुभएको थियो । हामी मासु हप्तामा एक पटक त खान्थ्यौं नै । एक पटक छिमेकी ठुलोबाको मा मासु पाकेको रहेछ, मलाई र भाईलाई बोलाएर थपी थपी खुवाउनुभएको थियो । भाईले भन्यो, 'ठुलिआमाले क्या सही मासु खुवाउनुभयो, मान्छे त सही हो के है ।'  मैले भनें , 'खान पाएसी तंलाई त सही लाग्छ नि ।'

हाम्रो सवालजवाफ एत्तीमै सक्यो । 

हजुरबुवा बितेकोले हाम्रोमा मासु पाक्दैन भन्ने छीमेकमा अरुलाई नि थाहा थियो,  कश्मिराको घरमा थाहा हुने नै भयो । उ मासुलाई गोस्त भन्थी । उस्कोमा गोस्त ल्याएको रहेछन । उस्ले मलाई आज गोस्त र भात खान डाकी । म नि फुरुक्क पर्दै गएं, टन्न खाएं । भोलिपल्ट हामी संगै स्कुल गयौं । कश्मिराला नयाँ सिक्री ल्याएकी थीई । निकै आकर्शक थियो, पंहेलो टलक्क टल्केको । पितलको सिक्री हो भन्थी । उस्ले मलाई 'सिक्री किन' भनी । मैले इन्कार गरें । उस्ले 'पिलिज किन न, पिलिज भनेसी नि नकिने त पाप लाग्छ' भनी ।

त्यही पनि मैले मानिन । उस्ले 'साथीले पिलिज भन्दा नि नमान्नेसंग अल्लाह रिसाउंछन्' भनी ।
तर पनि म मानिन । कश्मिरा रिसले चुर हुंदै मेरो गिज्याउने नाम भनी । 

हिजो मेरोमा खाएको गोस्तभात बिर्सिस?

'छैन । हिजोको आज कस्ले बिर्सिन्छ? सम्झिछु नि ।'  भनें । 

कश्मिराले भनी, 'सम्झिराख । खुब खसिको गोस्त भनिकुन खाईस नि, थपी थपी । त्यो त भैंसिको गोस्त थियो ।'

म रनाहा भएं । के गरौं र कसो गरौं भएं । भैंसिको मासु कसरी खाएं, अब के गरौं भने जस्तो भयो । दिमागमा दिगमिग भयो, वाक्क आउँला जस्तो पनि भयो तर वाक्क आएन । 

मलाई कश्मीरालाई देखेर एकदमै रिस उठेको थियो । तं त झुटो बोल्ने रहेछ्हस्, पख म मेडमलाई भन्दिन्छु भने । अनी म त तेरो आमालाई भन्दिन्छु, 'मेडम, मिराले त हाम्रो घरमा भैंसिको गोस्त र भात थपी थपी खाको हो भनेर ।' 

भैंसिको मासु साथीले छल गरेर खुवाइ भनेर त मलाई झोंक चलेकै थियो अझ ममिलाई कुरा लगाइदिन्छु भनेपछी मलाई झनै रिस उठ्यो । तैंले पसलको सामान लगेर बेच्छेस भनेर म भन्दिन्छु भने । तर उ त कत्ती पनि डराइन । 'हामी त पसल गरेरे खाने त हो, सामान बेच्छे छोरीले भने त मेरो मम्मी त खुशी हुन्छ, बुझिस्  । 

उस्ले पुन: थपी , 'तेरो मम्मिले तंलाई भाईंसिको मासु खाको थाहा पाए के गर्ला? सोच ।' 

मैले सोच्न खोजें तर सोच्न सकिन । 

मम्मीलाई सम्झिन खोजे । उहांको प्रतिकृया अंकलन गर्न खोजे । तर डर मात्रै लाग्यो, मैले केही सोच्नै सकिन । घरमा फर्केपछी पनि मलाई कश्मिराको कुरा र हिजोको मासुभात दिमागमा आईरह्यो । दिग्मिग लागिरह्यो । 

केही दिन सम्म म कश्मिरासंग नबोलौं कि सोचेथें । एक दिन त बोलिन पनि । 

उस्ले मलाई चेतावनी दीई, 'मसंग कट्टी गरिस भने म तेरो ममिलाई भन्दिनिछु ।'

साथीसंग रिसाउनुलाई हामी कट्टी गर्ने भन्थेम । 

म फेरी उसंग बोले, मनले त बोलिन, तर मुखले मात्र बोलें । उ आफुंले भनेको कुरा मनाउन मलाई त्यो गोस्तभातको कुरा भन्दिन्छु भनेर थर्काउंथी, तर भनेकी चैं थीइन । करिब चार पांच दिन पछी उसको पसलमा गुडीया ल्याएको रहेछन् । उस्ले मलाई पसल्मा १० मा बेच्ने हो म तंलाई पांचमा दिन्छु भनेर फकाउन खोजी । गूडीया त मलाई मन परेको थियो, तर मैले 'मसंग छ, म लिन्न' भने । म पैसा जोगाउंथे, र भुड्कीमा जम्मा गर्थें, खर्च हतपत गर्दैनथें । उस्ले मलाई गूडिया निकै राम्रो छ, पिलिज लिउ भनी । मैले मानिन । उस्ले पुन: गोस्तभात खाएको कुरा भन्दिन्छु भनी । मलाई के भयो थाहा छैन, हुन्छ भन्देउ भने अनी सरासर घर आएं । मम्मीको अगाडि लोसे लोसे हुंदै गएं । 

के गरिस् ? फेरी चप्पल हराईस ? भन्नुभयो । 

हैन भने । ( म चप्पल चैं निकै हराउंथे, नुहाउन खोलामा जान्थें । अनी चप्पल हराउंथे । हप्तामा तेस्रो पटक चप्पल किनाएको रेकर्ड पनि मेरै नाममा थियो ) 

हजुरलाई केही भन्नु छ । 

अनी भन न त, के न्याङ न्याङ गरेको ? 

गाली नगर्नु है त । 

बदमासी काम गरे पनि तंलाई स्याबासी दिनु त ?
हैन 
भन न त  
गाली नगर्नु है त...

ल, ल, भन...

अस्ती नै कश्मीराको मा भात खाको भन्थें नि । 

अं, खाइस त खाइस । के भयो त ? 

मासु नि खाको भन्थें नि । 

अं । अनी खाईस । अब अहिले भन्न पर्ने के भयो त । खाको अस्ती नै भन्थिस नि ।

मलाई मेरो स्वार कांपेको महसुस भयो । त्यही नि मैले भनें । 'हैन, तेस्ले त मलाई खसीको मासु भनेर भैंसिको मासु ख्वाईछे ।'


म बेस्सरी रोएं ।
......
......
भयो, छोड । नरोई अब, रोएर के हुन्छ । जानी जानी खाको हैन, केही हुन्न . ।

म अचम्म परें । मलाई त मम्मीलाई मलाई गाली गर्नुहुन्छ जस्तो लाग्थ्यो । 

केको मासु थियो भन्ने बिर्सी । तर कश्मिरासंग सतर्क रहनु । 

भोलिपल्ट कश्मिरा भेटीइ, तर म उसंग डराईन । उस्ले फेरी पसलबाट श्याम्पूको पाउच ल्याईछ । आफ्नो जस्तो सिधा सिल्की कपाल बनाउन श्याम्पू किन भनी । मैले पर्दैन भने। तेरो घुम्रेको कपाल सिदा हुन्छ भनेर ल्याइदेको भनी । 

घुम्रेको भये नि मेरो कपाल राम्रो छ, पर्दैन श्याम्पू भनें । 

गोस्तभात बिर्सिस, तेरो मम्मिलाई भन्दिन्छु । 

तिम्रोमा खाएको गोस्तभात बिर्सेंको छैन, जिन्दगीभार बिर्सन्न । मेरो मम्मीलाई त मैले नै भनें, तिम्रो मम्मीलाई पसलबाट सामान चोरेर ल्याउने कुरा नि तिमी आँफै भन । 

एक दुई बर्षपछी उनिहरु अन्तै बसाई सरे । उसंगका कती याद धुमिल भये तर उस्को गोस्तभात भने सम्झनामा ताजै छ । उसंगको त्यो घटना नजोडीएको भए बफ मासु खान्थे कि खान्थिन थाहा छैन ।

त्यो घटनाले गर्दा मलाई आज पनि  बफ मासु सम्झिंदा दिगमिग लाग्छ, र याद आउंछ एउटा अनुहार, मेरी साथी कश्मिराको अनुहार ।

सबै जनाको आफ्नो-आफ्नो छनौट हो । केको मासु खाने, कस्तो तरिकाले पकाएर खाने, कस्तो परीकार बनाएर खाने सबै छनौट आफ्नो आफ्नो हो । सबै जनाको छनौटको म सम्मान गर्छु ।  मासु खाने र नखाने आफ्नो रुचीको कुरा हो र । रुची सँगै धार्मिक, सांस्कृतिक समाजीक मान्यता जोडीएका छन् । भैंसीको मासु खान हुन्न भन्ने सिकेर हुर्कें । झुक्काएर खुवाईएको त्यो गोस्तभातले संधै बफ मासु भन्नासाथ दिगमिगाउने बनायो । साथीहरुले बफ मासु खांदा मनमनै दिगमिग माने पनि, म साथीहरुले थाहा नपाउन् भनेर शतर्क हुंदै नर्मल देखिने प्रयास गर्छु । 

डियर कश्मिरा, मैले तिम्रोमा खाएको गोस्तभात अझै बिर्सेंको छैन, र शायद बिर्सिन्न पनि ।  

Friday, July 27, 2018

गुरु पुर्णिमा: सम्झना, एक चड्कन र १०० शब्दको

जिन्दगी नामको यो यात्रामा सिक्ने सिकाउने निरन्तर प्रकृया हो । मलाई अहिले सम्म सिकाउने सबै गुरुमा नमन । जहाँ छु, यहाँहरुको कारणले छु ।

आज गुरु पुर्णिमा, केही सम्झिन मन लाग्यो ।

त्यसो त सबैको लागि आमा नै पहिलो गुरु । मेरो मम्मी त झनै पेशाले नै गुरु ।
दुई कक्षा हुंदा मम्मीले गणित  पढाउंदा जानिन । खै, कुन सनकमा  'तंलाई के मतलब?' भनेछु ।

प्रत्युत्तरमा कसेर गाला तात्ने गरी एक चड्कन खाएं । येस्तो बलियो चड्कन परेछ कि त्यो भन्दा पछी आफुं भन्दा ठुलो मान्छेलाई 'तं' भन्ने दुस्साहस कहिले गरिन ।

Image source: Internet
दुई कक्षा पढ्दा औसत मात्रा पढाई भयो भनेर फेरी दुईमा भर्ना गरेर बाबा बुटवल जानुभयो । एता मलाई फेरि कक्षा तिनमा नै लग्दिनुभयो गुरुहरुले । पछी तीन कक्षाको अन्तिम ताका त बाबाले तीन दोहोर्याउने नै भनेर अड्डी कस्नुभयो । दोस्रो पटक तीन पढ्दा ताका प्यारालाल कुर्ताको फेशन थियो । सबैले लगाउने फेशनको कुर्ताको माग त मैले नि गर्ने नै भएं ।

माग अनुसारको कुर्ताको कपडा त आयो । बाबाले अरुको भन्दा राम्रो लुगा ल्याईदिएको छु, तर पाउन मेहनत चाहिन्छ । एउटा शर्त पुरा गरेसी बल्ल लुगा पाईन्छ भन्नुभयो । शर्त के रहेछ भन्दा मम्मीले १०० वटा सामान्य अङ्रेजी शब्द को हिज्जे र नेपाली अर्थ कापीमा लेखेर तयार पार्नुभएको रहेछ । त्यो कण्ठस्त नपारुन्जेलसम्म त्यो कुर्ता लगाउन त के हेर्न पनि नपाईने रे ।

बिदाको बेला मामाघर जाने त अनिवार्य जस्तै थियो । त्यो पाली मामाघर जांदा हातमा कापी थियो र कल्पनामा चैं नयाँ कुर्ता कहिले लगाउने भन्ने मात्र थियो । सबै जना रमाइलो गर्दा आफुलाई नया कुर्ताको याद आउंथ्यो र पढ्न बस्थें । मामा माइजु, कस्ती ज्ञानी भान्जी भन्नुहुन्थ्यो । भान्जीलाई ज्ञानको भन्दा नि नयाँ कुर्ताको धुन पो थियो त ।

Image Source: Internet
त्यो १०० शब्द जानेर घर फर्किएं । शर्त अनुसार त्यो कुर्ता हेर्न र लगाउन पाईयो । जीवनमा धेरै कपडा लगाये नि त्यो कपडा मलाई आज पनि बिशेष लाग्छ, सांचो मानेमा त्यो चैं मेहनतले आर्जेथें जस्तो लाग्छ । आज पनि जब Bournville चकलेटको बिज्ञापनमा 'Have you earned it? भन्दा मलाई ति सय शब्द र त्यो पहेँलो कुर्ताकै याद आउंछ ।

चार कक्षा पढ्ने बेला निजी स्कुल खुल्यो । निजी स्कुलमा भर्ना गर्दिनुभयो, जहां अङ्रेजीमा पढाई हुन थाल्यो । त्यी १०० शब्दले गर्दा अङ्रेजी माध्यममा पढ्न सम्भब भयो । पछी कसो कसो मेजर अङ्रेजी पढें ।  ती सय शब्द जो लगभग प्रत्येक दिन जस्तो प्रयोग हुन्छन् । तीनै सय शब्द जीवन पर्यन्तको लागि अाधार बन्नेछन् एती महत्व राख्नेछन भन्ने के थाहा । त्यो बेला चांडो भन्दा चांडो नयाँ लुगा लगाउने धुनमा जानेको ति शब्दले अहिले कती लुगा फटाइसके, तर शब्द भने ज्युंका त्युं छन् । उस्तै जीवन्त सधैं ।



अं सांच्ची, गुरु पुर्णिमाको शुभकामना । मम्मीलाई झनै बिशेष शुभकामना ।


Friday, December 29, 2017

बालापनः ताउलीकाे तरकारी नाेस्टाल्जीया

सबैलाई त हैन अधिकांश मानिसलाई सानो हुने बेलासम्म ठुलो हुने कैले होला भन्ने लाग्थ्यो । अनी ठुलो भएपछी मान्छेलाई बालापन प्यारो लाग्छ, बाल्यकालका याद ताजा हुन्छन् । त्यसैले सुनिल वर्देवाकाे 'गाेरेटाे अनि उस्तै छ गल्ली.....काेही फर्काइदेउ त्याे वालापन' गीत हीट छ । आज बाल्यकालको एउटा किस्सा सम्झें ।
बाल्यकालमा काउलीको तरकारीप्रतीको मेरो मोह र लगाव । अरुले कसैले कोपिको फुल, गोपिको फुल, फुलकाउली भन्ने तरकारीलाई हाम्रो घरमा काउली भन्थेम । म चैँ काउली भनेसी हुरुक्कै । जती खाए नि पुग्यो नभन्ने ।
हाम्रो बारीमा मम्मी काउली लगाउनुहुन्थ्यो । बारीमा काउलीको बोट कम हुंदै जांदा पिर भने तरकारीको ब्यबस्था गर्ने ममिलाई भन्दा नि काउलीप्रेमी मलाई समेत पर्थ्यो । सानो बेला मेरो तोते बोली थियाे । मलाई काउली मन पर्छ भन्ने पनि हाम्रो छिमेकमा चर्चा र रमाइलोको बिषय थियाे । बुद्दिसागर ठुलोबुवा मलाई जिस्काउनुहुन्थ्याे संधै ।
नानी, तरकारी के खायौ?
म : ताउली ।
उहां : ए हाे र, मलाइ पनि ताउली मन पर्छ । मलाई नि ताउली देउ न । तिम्रो आमाले त कस्तो राम्रो ताउली बनाउनुहुन्छ ।
म : आफ्नै ताउली थाउ ।
उहां: हाम्रोमा त छैन । तिमी देउ न ।
म : भये थाउ, नभये नथाउ ।
एक पटक एस्तो संवाद भएपछी उहांलाई झनै रमाइलो लाग्ने रहेछ । अनी भेट्नेबित्तिकै, 'तरकारी के खायौ' भनेर सोध्नुहुन्थ्यो । म उस्तै पारले जवाफ दिन्थे, अन्त्य हाम्रो उस्तै हुन्थ्यो 'भये थाउ नभये नथाउ' । अहिलेसम्म नि उहां भेट्दा सबै खबर सोधेर अन्तिममा 'ताउलीको तरकारी, भये थाउ, नभये नथाउ' भन्नुहुन्छ ।
काउलीसङैको अर्को प्रसँग हामी काउलीको फुललाई काउलीको बुटा भन्थेम । खानामा के थप्ने भन्दा 'बुटा' भन्दै थप्थेम । एक दिन ममी खाना बनाएर बारीमा जानुभएछ काम गर्न । शनिबार हुनुपर्छ, तरकारी त उही बेस्ट काउलिको पाकेको रहेछ । म गएर एक एक बुटो काउली निकालेर खाएं । एक पटक, दुई पटक हैन धेरै पटक । अन्तिममा काउली र अालुकाे तरकारी त केवल आलुको तरकारी भएछ । तरकारीमा भएकाे काउलीकाे सबै फुल त मैले पो सक्काएछु । पछि सबैले खाना खाने बेला त तरकारी आलुको मात्र रह्यो ।

Tuesday, May 20, 2014

म, पुस्तक र कथा

जब जब थाकेर कोठामा आउँछु, मेरो स्वागतमा रहन्छन् चाङका चाङ पुस्तक । यिनै चाङका चाङ पुस्तकले त रोक्छन् मलाई कोठा सर्नलाई पनि । कति पटक यो पाली त जसरी र्सछु भनेर ठान्छु, फेरी पुस्तकका चाङले छेकीदिन्छन् बाटो । यो महिना अब केही किन्दीन भन्छु, अनि पुस्तक पसल अगाडी पुग्ने वित्तीकै चुम्बकसरी तानिन्छु म । अनि सोच्छु, हेरौँ न, अनि फेरी एउटा त लिउँ न, अनि फेरी अर्को हेर्दा यो त संग्रहणीय पुस्तक पो रहेछ भन्यो अनि थपिन्छन् चाङमा केहि थान पुस्तक । कसरी म कोर्सवाहिरका पुस्तकमा यतिसाह्रो आकर्षित भएँ भनेर म अचम्म पर्छु । पढाईमा मध्यमभन्दा माथि नै रहे पनि कोर्सका किताब मेरो प्राथमिकतामा कहिले परेनन् । वा भनौँ, कक्षा लिएकै भरमा नै पार गरेँ कति तह । कोर्स पढ्नमा धेरै समय नखर्चे पनि किताब जम्मा पार्न भने म अगाडी नै आउँथे । मेरा मिल्ने साथीहरु जाँचको अघिल्लो दिनमा पुस्तकपसल गएर “थोरै पानाको सबैभन्दा स्लीम पुस्तक” को माग गर्दा मसँग भने लगभग सबै प्रकाशनगृृहबाट प्रकाशित कोर्ससामाग्री स्रग्रहीत हुन्थेँ, पढ्ने बेला ति मध्ये सबै कोर्सका पुस्तकले पालो भने पाउँदैनथे । 

जुनसुकै उमेरसमुहका व्यक्तिलाई उपहार दिँदा पहिलो पटक मेरो दिमागमा पुस्तक आउँछ । अनि त्यो व्यक्तिको पुस्तक प्रतिको अभिरुची, आवश्यकता र महत्व जस्ता आधारमा लेखाजोखा गरेपछि पुस्तक नै उपहार दिने वा नदिने बल्ल र्निक्यौल गर्छु । पुस्तक उपहार दिन उचीत लागुन्जेल अरु कुनै चिजलाई उपहारको रुपमा मेरो मनले स्वीर्कादैन । पछिल्लो पटक मैले पनि धेरै साथिहरुबाट पुस्तक उपहार पाउने गरेको छु ।  “पढौँ र ज्ञान बाँडौँ” को नारासहित पठन संस्कृतिको विकासमा लागि परेको ¥यान्डम रिर्डससगँको आवद्धताले त झन पुस्तकमोहमा घिउमा आगो थपेको सरह भएको छ । मलाई थाहा छैन, मलाई सवैभन्दा पहिले उपहारमा पुस्तक कसले दिनुभयो ? पक्कै बुबा वा ममिले नै होला । त्यसो त मामाघर जाने भनेवित्तीकै चार वित्ता उफ्रीनु कुनै नौलो कुरा होइन । झनै मामाघरमा हुने कथाका कितावको कारणले म चार वित्ता भन्दा पनि माथि उफ्रिन्थेँ । मामाघर पुगेर सबै जनासगँ सामान्य सन्चोविसन्चोको औपचारीकता पुरा हुनवित्तीकै म मामाको पुस्तकै पुस्तकैले भरिएको कोठामा पुग्थे । गरिमा, मधुपर्क लगायतका साहित्यीक श्रृंखलाको अलावा मामाको पुस्तकको आलमारीमा कथाका पुस्तक प्रशस्त हुन्थे । त्यो बेलासम्म उपन्यासबारे भने म जानकार थिइँन । अनि निदाउनुअघि मामाले सुनाउने कथाको विशेष स्थान थियो । जब म घर फर्किनुपर्ने दिन आउँथ्यो, तब मलाई मामाका आलमारीका पुस्तकहरु देखेर माया लाग्थ्यो, अनि यतिका पुस्तकसँग म किन सँधै रहन नपाउने होला भनेर दुख पनि । म घर आइसके पनि मन भने मामाघरको आलमारीका पुस्तकमा नै हुन्थ्यो ।

स्कुल जाँदा बाटोमा पर्ने ढाकाराम ठुलोबाकोमा पसेर “मुना” पत्रिका आयो भनेर सोध्नु त मेरो दैनिकी नै थियो । उहाँलाई रिस उठेको बेलामा त भन्नुहुन्थ्यो, “मुना मासीक बाल पत्रिका हो, गोरखापत्र वा कान्तीपुर जस्तो दैनिक पत्रिका होइन ।” त्यो भन्दा पछि चैँ रिसले मुरमुरिँदै खै के गुनगुन गर्नुहुन्थ्यो मैले भेउ पाईन । छनछन बज्ने सिक्का र मयल र पसिनाको पुरा एक तह सहितका पुराना नोट सहित ६ रुपैँया जम्मा गरेको पैसाले मुना पत्रिका खरिद गर्दा म आफैँलाई भाग्यशाली मान्थे । घर पुगेर हस्याङ्गफस्याङ्ग गर्दै गृहकार्य गर्नमा तम्सिन्थे, यहाँसम्म कि खाजा खान सम्म वास्ता गर्दैनथे । कसैले केहि नभनी गृहकार्य गर्न तम्सेको देखेपछि ममिले पढ्ने सामाग्रीको जोहोको लख स्वत काट्नुहुन्थ्यो । उहाँले पनि कहिलेकाँही स्कुलबाट केहि पुस्तक ल्याईदिनुहुन्थ्यो, धेरै जसो कथाका किताब । अनि फोहोर नपार्ने, अरुलाई नबाँड्ने, नच्यात्ने, नकेर्ने लगायतका र्शतसहित । शर्तको सूचि लामो भए पनि मेरो पुस्तकमोहको सामु त्यो मेरोलागि पहाड जस्तो पनि थिएन । पछि छिमेकका दिदिहरु कलेज जान थालेपछि उहाँहरुको कोर्सका र कोर्सबाहिरका पुस्तक मगाएर पढ्थेँ, उहाँहरुको नियमको सूचि त झनै ममिको भन्दा लामो हुन्थ्यो, अनि भनेको समयमा फिर्ता नगरे जरिवाना शूल्क लाग्ने सहित गरेर । यो बेलामा मन, मुलकबाहिर, बसाइँ लगायतका पुस्तक पढेको थिएँ ।

कक्षा ८ मा थिएँ, विज्ञान पढाउने सर आउनुभएको थिएन, त्यसैले खालि थियो तेस्रो पिरियड । बिहान रेडियोमा सुनेको समाचार अत्यन्तै रोचक लागेको थियो, त्यसैले सुनाउँदैथिए म साथिहरुलाई कसरी तत्कालिन प्रतिपक्षि दलका नेता माधव कुमार नेपालले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धिको विरोधमा प्रधानमन्त्रीलाई ज्ञापनपत्र वुझाउन साइकलमा सवार भएर गएको कुरा । मेरा साथिहरु निकै टक लगाएर सुन्दैथिएँ  । त्यतिकैमा मे रातोपिरो भएँ, प्राचार्य सर हातमा खिरिले लठ्ठी लिएर । पिटाई खाइनेमा हामी आश्वस्त नै थियौँ, साथैमा भनाई पनि । उहाँले पिटाईसगँै भन्नुभयो, “अहिलेलाई आफ्नै चिन्ता गरोैँ हजुर, देशको लागि प्रधानमन्त्री छन्, नाथे ८ कक्षाकोले किन देशको चिन्ता होला” । मुटुमा विझेको थियो सरको त्यो वाक्य । यो घटनाको करीब एक वर्ष पछाडि म कक्षा ९ मा हुँदा ताका ढाकाराम ठुलोबाकोमा हिमाल पाक्षिक पत्रिका आउँथ्यो । असोज १८को  लगत्तैको पत्रिका थियो, आवरणमा तत्कालिन राजा ज्ञानेन्द्रको तस्वीर भएको । समाचारमा भन्दा विश्लेषणमा मेरो रुचि बढ्न थालेको थियो अनि असोज १८ को भित्री कथा जान्ने उत्सुकताले किनेको थिएँ पत्रिका । त्रैमासिक परिक्षा चल्दै गरेकी छोरीको हातमा यस्तो पुस्तक देखेपछि बाबा रिसाउनुभएको थियो, हाललाई आफ्नै किताब तिर ध्यान दिम, अरुतिर ध्यान दिनलाई पुरै जिन्दगी छ । त्यती भनेर उहाँले हिमाल मेरो हातबाट लग्दा म भने मुर्तीजस्तै उभीएको थिएँ । एस.एल.सीको परिक्षा सकेर स्याङ्गजाको सदरमुकामबाट घर फर्कीदाँ मेरो कोठामा थिए केहि थान पुस्तक, पोखराबाट मगाईएका कोर्सका पुस्तक पो रहेछन्, त्यो पनि १०+२ का । आश्चर्यचकित मुद्रामा बुबालाई सोधेँ, “कसको हुन् यतिका नयाँ पुस्तक” । जवाफमा मेरा लागि रहेछ भनेर थाहा पाउँदा अचम्म मानेँ । अनि मलाई नसोधी कसले निर्णय ग¥यो मेरो पढाईको भनेर सोध्न मैले केही सेकेन्ड पनि कुरिन । विज्ञान लगायतमा खास रुची नराख्ने र अंग्रेजी राम्रै भएको लगायतका तथ्यलाई आधार मान्दै मेजर अंग्रेजीको निर्णय लिईएको सुनीरहँदा म भने कोर्समा नै साहित्य पढ्न पाइन्छ भनेर प्रफुल्लीत भाको थिएँ ।
http://canvassnap.blogspot.com/2013/05/book.html
स्नातक दोस्रो वर्षको परिक्षा सकेको रात म पढ्ने कुरा नभेटेर रातभरी निदाउन सकिन । परिक्षा हुनेबेलासम्म भने परिक्षा सक्नु पाए त मस्त निदाउँथे भन्ने थियो, तर परिक्षा सकेपछि पनि म निदाउन सकिन । विचित्र नै रहेच पढ्ने बानि पनि । जबजब म जोड्छु एउटा प्रसँगमा अर्को प्रसगँ,  साथीहरु भन्छन् “फेरी सुरु भयो तेरो कथा हैन, कति हो के कथा पनि, तेरो कथा सकिने दिन कस्तो होला” । मेरो कथा सकिने दिन त म कल्पना पनि गर्न सक्दिन । मेरो जिवनमा कथाको अनुपस्थिति भए म कति अधुृरो र रित्तो हुनेछु, सोच्दा पनि डर लाग्छ । कथाले जोडेको छ मलाई, मैले जोडेको छु कथा । मसगँ जिवित छन् कति कथा र कति कथाकै कारण जिवित छु म । मेरा सम्पुर्ण कथाको समाप्ती अर्थात सिंगो मेरो समाप्ती ।